Τρίτη, 4 Δεκεμβρίου 2012

Ομιλία του Σάκη Παπαθανασίου στο συνέδριο του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητήριου με θέμα «Η μεταρρύθμιση του κράτους, θεμέλιος λίθος της ανάπτυξης»


Εκλεκτοί προσκεκλημένοι, κυρίες και κύριοι,

Το θέμα της σημερινής διάσκεψης «Η μεταρρύθμιση του κράτους, θεμέλιος λίθος της ανάπτυξης» θέτει το δάχτυλο επί τον τύπον των ήλων, αφού η αναγνώριση των αιτιών της ελληνικής κρίσης είναι προϋπόθεση για μια ορ
θή πολιτική εξόδου.
Η κρίση στην Ελλάδα ήρθε ως αποτέλεσμα των παθογενειών του κοινωνικού - οικονομικού μοντέλου και του συστήματος πολιτικής διακυβέρνησης της χώρας. Στον πυρήνα του προβλήματος βρίσκεται η δημιουργία του πελατειακού κράτους, η οικειοποίηση της δημόσιας διοίκησης και η διαμόρφωση της κρατικοδίαιτης ανάπτυξης. Μια ανάπτυξη με αντιπαραγωγική αξιοποίηση σημαντικών κοινοτικών μεταβιβάσεων, ιδιοποίηση του δημόσιου χρήματος και επιβάρυνση των επιχειρήσεων με το κόστος της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς του δημοσίου.

Στη νέα κατάσταση που προέκυψε μετά τις εκλογές του Ιουνίου η Δημοκρατική Αριστερά θεώρησε αναγκαία τη στήριξη κυβέρνησης εθνικής συνευθύνης. Η εξέλιξη των πραγμάτων κατά τη γνώμη μας επιβεβαίωσε ότι ανάμεσα στην πολιτική γραμμή της απαρέγκλιτης εφαρμογής του μνημονίου και στην ανεδαφική και αδόκιμη επαγγελία της απαλλαγής από αυτό μέσω της μονομερούς καταγγελίας, βρίσκεται η ορθή πολιτική για την παραμονή της χώρας στο ευρώ. Αυτή της προώθησης των μεταρρυθμίσεων στο κράτος και την οικονομία , της εφαρμογής του προγράμματος προσαρμογής αλλά και ταυτόχρονα της επιδίωξης σταδιακής τροποποίησης του. Τροποποίησης σε βασικά συστατικά του στοιχεία όπως αυτό της προσκόλλησης στη λιτότητα , σε αντιστοιχία βεβαίως με αλλαγές των ευρωπαϊκών πολιτικών αντιμετώπισης της κρίσης.
Σε αυτή την αναγκαία και δύσκολη πορεία η χώρα χρειάζεται πρωτίστως κυβερνητική σταθερότητα και κοινωνική – πολιτική σύγκλιση σε ένα κοινό τόπο αυτονόητα χρήσιμων πολιτικών. Σύγκλιση που δεν ακυρώνει τις ιδεολογικές και πολιτικές διαφορές, αλλά απαντά στα κρίσιμα ζητήματα που αντιμετωπίζει η χώρα.
Η συσκότιση των εθνικών προτεραιοτήτων για χάρη κομματικών ωφελειών σε αυτή την κρίσιμη περίοδο είναι δραματικά άστοχη. Η χώρα μας στην ιστορία της αρκετές φορές αφέθηκε σε μια καθοδική πορεία και κινητοποιήθηκε ανορθωτικά αφού είχε συντελεστή μια εθνική καταστροφή. μετά από μια καταστροφή. Αυτή η αρνητική παράδοση πρέπει να σπάσει. Στόχος μας είναι η υπέρβαση της κρίσης και όχι η ανόρθωση μετά την καταστροφή.
Υπάρχουν πολλά παραδείγματα χωρών, όπου πολιτικές δυνάμεις με μεγάλη ιστορική διαδρομή, σε στιγμές κρίσης, βρήκαν εκείνον τον κοινό τόπο που τους επέτρεψε να συνεργαστούν προς όφελος του λαού τους και της χώρας τους. Σήμαινε αυτό ότι έπαψαν να έχουν διαφορετικά πολιτικά σχέδια; Ακυρώθηκε η φυσιογνωμία τους; Τίποτε από όλα αυτά. Κατάφεραν να ξεπεράσουν τις κρίσεις και να προοδεύσουν.
Η ΔΗΜ.ΑΡ συμμετέχει ενεργά σε αυτή την προσπάθεια, διατηρώντας την πολιτική της αυτονομία και επιδιώκοντας η κυβερνητική πολιτική να έχει το αποτύπωμα και της δικής της συμβολής προς όφελος της κοινωνίας.
Οι πρόσφατες αποφάσεις του Eurogroup αποτελούν αποφασιστικό βήμα στη σωστή κατεύθυνση. Η συνέχιση της χρηματοδότησης, η ένταξη του χρέους σε φάση δραστικής μείωσης και η σαφής πολιτική δέσμευση για στήριξη παραμονής της χώρας στο ευρώ, δημιουργούν προϋποθέσεις σταθεροποίησης , επανεκκίνησης και ανάκαμψης.
Η χώρα μας πρέπει μαζί με τη σταθερή διεκδίκηση ευρύτερων και σημαντικότερων πολιτικών αντιμετώπισης της ευρωπαϊκής κρίσης, να συνεχίσει τη μεγάλη προσπάθεια για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων στο κράτος και την οικονομία.
Σε αυτή την πορεία – και αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους τους εμπλεκόμενους - η κοινωνική σταθερότητα είναι βασική προϋπόθεση. Για να υπάρξει όμως αυτή, πρέπει να λειτουργήσουν θεσμικά, οικονομικά και κοινωνικά αντίρροπα στις περικοπές μισθών και συντάξεων. Είναι απαραίτητο ένα πρόγραμμα άμεσων υποστηρικτικών παρεμβάσεων για το 2013 με κύριους άξονες τη δημιουργία ασπίδας κοινωνικής προστασίας για τους πολίτες που βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας, την ελάφρυνση των οικογενειακών δαπανών και την υλοποίηση αναπτυξιακών παρεμβάσεων. Η χρηματοδότηση αυτών των παρεμβάσεων μπορεί να γίνει με αναπροσανατολισμό πόρων του ΕΣΠΑ, ενεργό συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και βέλτιστη διαχείριση των οικονομικών του κράτους.
Κυρίες και κύριοι,
Η μεταρρύθμιση του κράτους είναι πράγματι θεμέλιος λίθος για την ανάπτυξη. Όχι βεβαίως με την απόσυρσή του κράτους από την οικονομία και την κοινωνία. Αλήθεια ποιος θα φανταζόταν πριν το 2008 πως θα ξανακάναμε λόγο για κρατικές παρεμβάσεις και διασώσεις σε μεγάλες κλίμακες; Η Δημοκρατική Αριστερά έχει μια ανανεωμένη αριστερή αντίληψη για το κράτος. Αφήσαμε πίσω μας αγκυλώσεις, χωρίς όμως να συναινούμε στην αποχώρηση του κράτους από το ρυθμιστικό, ελεγκτικό και υποστηρικτικό του ρόλο. Στην δική μας προσέγγιση η μεταρρύθμιση του κράτους δεν είναι εξωτερικός καταναγκασμός, είναι βασική πολιτική επιλογή. Χωρίς τη μεταρρύθμιση του κράτους, τη θεσμική αξιοπιστία, την εξυγίανση του πολιτικού συστήματος, την άρση της διοικητικής παράλυσης και των δυσλειτουργιών της δικαιοσύνης , δεν μπορεί να υπάρξει ένταξη της χώρας σε μια κατεύθυνση βιώσιμης ανάπτυξης.
Στόχος πρέπει να είναι η συγκρότηση ενός κομματικά ουδέτερου κράτους δικαίου, που θα είναι μικρότερο και αποδοτικότερο από το σημερινό, θα παρέχει σύγχρονες υπηρεσίες για τον πολίτη σε όλους τους τομείς και θα διαμορφώνει συνθήκες για ένα υγιέστερο πλαίσιο οικονομικής δραστηριότητας.
Η επίτευξη αυτού του στόχου απαιτεί θεσμικές αλλαγές, εκτελεστικές πράξεις και συστηματική προσπάθεια για αλλαγή νοοτροπιών και πρακτικών. Χρέος μας είναι η προώθηση ενός συνολικού σχεδίου μεταρρύθμισης με προτεραιότητες:
Τη διάλυση όλων των ειδών πελατειακών σχέσεων, την πλήρη εξυγίανση του πολιτικού συστήματος και της πολιτικής ζωής του τόπου, με προώθηση του ελέγχου των προσώπων που άσκησαν διαχείριση δημόσιου χρήματος, πάταξη της διαπλοκής και της διαφθοράς, εκπόνηση και σχεδιασμό προϋπολογισμού απόδοσης που ελέγχει τη σκοπιμότητα και το μέγεθος κάθε δημόσιας δαπάνης καθώς και την αποδοτικότητα των μηχανισμών εσόδων.
Τη μεταρρύθμιση, εξυγίανση και εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, την αναθεώρηση νοοτροπίας, ήθους και επαγγελματισμού, την εκρίζωση της διαφθοράς, του κομματισμού, της ευνοιοκρατίας και της γραφειοκρατίας. Πολύ περισσότερο σήμερα που πρέπει η μείωση δαπανών να σημάνει αντιμετώπιση παθογενειών και όχι υποβάθμιση υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Στην κατεύθυνση αυτή πρέπει να αξιοποιηθεί καλύτερα και συγκεκριμένα η εξωτερική συμβουλευτική υποστήριξη με βασικό στόχο να προκαλεί πολλαπλασιαστική ωφέλεια, να ενεργοποιεί και όχι να αδρανοποιεί το ανθρώπινο δυναμικό του δημόσιου τομέα. Κυρίως όμως πρέπει να αναδειχθούν και να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες του ανθρώπινου δυναμικού της δημόσιας διοίκησης , που μένουν αδρανείς ή στρεβλώνονται μέσα στις κατεστημένες δομές και νοοτροπίες.
Το έργο της διοικητικής μεταρρύθμισης προωθείται και εως το τέλος του 2012 ολοκληρώνεται η αξιολόγηση των δομών σε όλα τα υπουργεία. Με βασικά στοιχεία τον επανασχεδιασμό των αρμοδιοτήτων κάθε διοικητικής μονάδας και την κατάργηση όσων δεν εξυπηρετούν την κοινωνία, την ελαχιστοποίηση του αριθμού των οργανωτικών μονάδων και των διοικητικών διαδικασιών, τον εντοπισμό των υποστελεχωμένων και υπερστελεχωμένων μονάδων και την ορθολογική κατανομή των δημοσίων υπαλλήλων.
Αυτή η μεγάλη προσπάθεια δεν μπορεί να προωθηθεί υπό την δαμόκλειο σπάθη των απολύσεων. Η διαφωνία μας με την τρόικα δεν είναι πολιτικάντικη. Δεν διαφωνούμε με τις απολύσεις επειδή θέλουμε να προστατεύσουμε τους μεν έναντι των δε. Γνωρίζουμε ότι η ανεργία στον ιδιωτικό τομέα έχει εκτιναχθεί. Η αντίθεσή μας με τις απολύσεις έγκειται στο γεγονός πως δεν αποτελούν ενδεδειγμένο μέτρο που θα βοηθήσει την υπόθεση της μεταρρύθμισης του κράτους. Το μόνο που θα προκαλέσει είναι μεγάλες κοινωνικές αντιδράσεις και θα τροφοδοτήσει την πολιτική ενίσχυση των δυνάμεων που επαγγέλλονται την επιστροφή στην παλιά κατάσταση.
Οι συμβατικές μας υποχρεώσεις, που περιλαμβάνουν μείωση του αριθμού των υπαλλήλων του Δημοσίου τομέα, υπερκαλύπτονται από την συνταξιοδοτική ωρίμανση. Το σχέδιο για την διαθεσιμότητα υπαλλήλων και την κινητικότητα, είναι μία προσπάθεια να συγκερασμού τόσο των αναγκών του ευρύτερου δημοσίου τομέα όσο και των απαιτήσεων της τρόικα. Διασφαλίζει πως δεν θα γίνουν απολύσεις διότι προβλέπει τη μετάταξη των υπαλλήλων σε κενές θέσεις που θα προκύψουν βάσει των αναγκών. Πρέπει να υποστηριχτεί από όλες τις δυνάμεις που κατανοούν την ανάγκη ουσιαστικής αλλαγής στο δημόσιο τομέα και να αντιμετωπιστούν πολιτικά οι δυνάμεις που τροφοδοτούν την ένταση, επενδύουν στην αγωνία των εργαζομένων και αντικειμενικά υπονομεύουν το σχέδιο δημιουργώντας πραγματικό κίνδυνο απόλυσης.
Τη Δικαστική μεταρρύθμιση με μείωση του χρόνου απονομής δικαιοσύνης, κωδικοποίηση δικαίου και εξάλειψη της πολυνομίας.
Την ενίσχυση της ανάπτυξης με αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου. Προσανατολισμό στην παραγωγή ανταγωνιστικών και εμπορεύσιμων προϊόντων και υπηρεσιών. Βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος με σταθερό , αποτελεσματικό και δίκαιο φορολογικό σύστημα. Μείωση γραφειοκρατίας και απλοποίηση διαδικασιών αδειοδότησης. Προώθηση της απελευθέρωσης επαγγελμάτων. Λήψη μέτρων στήριξης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων πρωτίστως σε θέματα ρευστότητας και αποφασιστική βελτίωση της απόδοσης του ΕΣΠΑ. Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών με υποστήριξη της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων.
Στροφή προς την έρευνα, την καινοτομία, την νεανική επιχειρηματικότητα. Σύνδεση με επενδυτικά κεφάλαια – συνήθως από την Αμερική – που στρέφονται σε ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις.
Ας προσπαθήσουμε να κάνουμε την Ελλάδα ένα ευνοϊκό πεδίο για τέτοιες επιχειρήσεις. Είναι γνωστό πως η διαφοροποίηση του αναπτυξιακού μοντέλου απαιτεί την αλλαγή αντικειμένου εργασίας εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων. Το νέο αναπτυξιακό μοντέλο θα προκύψει από χιλιάδες αποφάσεις οικογενειών ή νέων ανθρώπων για μικροεπενδύσεις. Για αυτόν τον λόγο αναφερόμαστε σε μια νέα αντίληψη για την ανάπτυξη και όχι απλά σε ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο
Η δημόσια διοίκηση οφείλει να αλλάξει τον προσανατολισμό της και να επιτύχει μια ολική στροφή στην κατεύθυνση της πολύπλευρης στήριξης των επιχειρήσεων καθώς και των νέων για την εκκίνηση επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Τελευταίο αλλά όχι ήσσονος σημασίας. Δεν συμφωνούμε όλοι για το χαρακτήρα της ανάπτυξης και το μερίδιο των εργαζόμενων στις ωφέλειες από αυτήν. Η Δημοκρατικη Αριστερά σταθερά θα υποστηρίζει ένα αναβαθμισμένο ρόλο των εργαζομένων. Σταθερά και επίμονα θα είναι απέναντι στις ακραίες και συντηρητικές απόψεις που ταυτίζουν την ανταγωνιστικότητα με την υποβάθμιση των εργασιακών δικαιωμάτων. Για μας ο εκσυγχρονισμός των εργασιακών σχέσεων πρέπει να συμπεριλάβει την ευελιξία συνυφασμένη με την ασφάλεια, τις ανθρώπινες συνθήκες εργασίας και τους αξιοπρεπείς μισθούς.
Εξάλλου η μισθολογική υποβάθμιση των εργαζομένων θα υπονομεύσει ευθέως τη δημοσιονομική προσαρμογή, αφού θα μειώσει τις ασφαλιστικές εισφορές αλλά και τα έσοδα του κράτους.
Η στάση που κρατήσαμε ενάντια στις προβλέψεις για τα εργασιακά του που περιελάμβανε το νέο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δεν ήταν υπεκφυγή. Ήταν σταθερή προσήλωση σε ιδέες και αρχές. Προσήλωση που πιστεύουμε ότι είναι χρήσιμη όχι μόνο για τους εργαζόμενους αλλά και για τη χώρα.
Η μεταρρύθμιση του κράτους, είναι πράγματι θεμέλιος λίθος της ανάπτυξης. Η κυβέρνηση εργάζεται συστηματικά σε αυτή την κατεύθυνση. Η ΔΗΜΑΡ φιλοδοξεί να συνδράμει αποφασιστικά σε αυτή την προσπάθεια.

*Ο Σάκης Παπαθανασίου είναι μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής και υπεύθυνος πολιτικού σχεδιασμού και επικοινωνίας της Δημοκρατικής Αριστεράς

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Επίσκεψη Κουβέλη στην Κρήτη