Δευτέρα, 22 Νοεμβρίου 2010

Σενάρια τώρα για τις περικοπές στις επιδοτήσεις

Ψαλίδι στις επιδοτήσεις! Mε την εφαρμογή της νέας ΚΑΠ

*Της Πέλλας Λασηθιωτάκη, από την εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ

«Ψαλιδίζει» και ξαναμοιράζει τις αγροτικές επιδοτήσεις η Ευρωπαϊκή Ένωση σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις που έγιναν προχθές από τον επίτροπο Γεωργίας Dacian Cioloş, για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) που θα ισχύσει από το 2014 μέχρι το 2020.
Οι ανακοινώσεις αυτές αποτελούν από τώρα και στο εξής τη βάση πάνω στην οποία θα γίνουν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών μελών για τη διαμόρφωση, μέσα στο 2011, της τελικής ΚΑΠ. Δεν θα γίνουν όμως σημαντικές αλλαγές, αφού ήδη έχει προηγηθεί ο πρώτος κύκλος του διαλόγου.

Προβληματισμό προκαλεί ωστόσο το γεγονός ότι στις επίσημες ανακοινώσεις της Ε.Ε. δεν έγινε αναφορά στο ύψος των πιστώσεων της νέας ΚΑΠ, το οποίο προφανώς και δεν είναι δεδομένο. Υπενθυμίζεται ότι κατά το παρελθόν, στην αναθεώρηση της ΚΑΠ το 2003 είχε ξεκαθαριστεί από την αρχή ότι θα υπάρξει η λεγόμενη «δημοσιονομική ουδετερότητα», δηλαδή ότι δεν θα γίνουν περικοπές στις πιστώσεις.

Η νέα ΚΑΠ θα ισχύσει, βάσει του σημερινού προγραμματισμού, από την 1η Ιανουαρίου του 2014.

Το πρώτο συμπέρασμα που βγαίνει και ήταν άλλωστε γνωστό εδώ και πολύ καιρό είναι ότι οι επιδοτήσεις δεν «κόβονται». Κάτι τέτοιο άλλωστε θα δημιουργούσε κοινωνικές ταραχές μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, αν κόβονταν οι επιδοτήσεις, δεν θα υπήρχε βοήθεια στη βιομηχανία τροφίμων. Διότι όταν οι παραγωγοί λαμβάνουν και μία επιδότηση, δέχονται (εκ των πραγμάτων) να πουλάνε πιο φθηνά τα προϊόντα τους στη βιομηχανία. Δεν κόβονται λοιπόν οι επιδοτήσεις, αλλά ψαλιδίζονται. Διότι η «πίττα» θα μοιραστεί πλέον ισότιμα στους αγρότες και των νεοεισαχθέντων χωρών της Ε.Ε. (Αντί για 12 είναι 15 χώρες)

Δύο ειδών επιδοτήσεις

Όπως είναι γνωστό, η Ε.Ε. δίνει δύο ειδών επιδοτήσεις:

-Τις άμεσες ενισχύσεις που λαμβάνουν κάθε χρόνο οι δικαιούχοι τις οποίες οι παράγοντες της Ε.Ε. χαρακτηρίζουν ως «Α Πυλώνας».

-Τις επιδοτήσεις για τη λεγόμενη αγροτική ανάπτυξη, δηλαδή προγράμματα στα οποία εντάσσονται οι κάτοικοι της υπαίθρου όπως ο αγροτουρισμός, τα σχέδια βελτίωσης, η εξισωτική κλπ τις οποίες οι παράγοντες της Ε.Ε. χαρακτηρίζουν ως «Β Πυλώνας».

Σύμφωνα με τις χθεσινές ανακοινώσεις και τα δύο είδη των επιδοτήσεων θα διατηρηθούν. Το πιθανότερο είναι να γίνουν «μεταγγίσεις» χρημάτων από τον «Α Πυλώνα» στο «Β Πυλώνα». Να μεταφερθούν, δηλαδή, χρήματα από τις ετήσιες ενισχύσεις στα προγράμματα.

«Πάνε» τα ιστορικά

δικαιώματα

Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της Ε.Ε. μετά το 2014 δεν θα ισχύει το σύστημα των ιστορικών δικαιωμάτων, δηλαδή ο σημερινός τρόπος καταβολής των αγροτικών επιδοτήσεων – άμεσων ενισχύσεων. Όπως είπε ο επίτροπος Γεωργίας αυτό το σύστημα δεν μπορεί να συμπεριλάβει τους δικαιούχους των χωρών που εισήχθησαν πρόσφατα στην Ε.Ε. αφού δεν έχουν «ιστορικά δικαιώματα» καθώς δεν ήταν τότε στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Θα ισχύσει λοιπόν ένα άλλο σύστημα, που αρχικά θα δίνει ένα «χαρτζιλίκι» στους δικαιούχους, το οποίο όμως θα αυξάνεται ανάλογα με τα «προσόντα» τους.



Βασική ενίσχυση

Το «χαρτζιλίκι» αυτό λοιπόν θα είναι η λεγόμενη βασική ενίσχυση.

Το ύψος της βασικής ενίσχυσης που θα δίδεται σε κάθε παραγωγό θα εξαρτάται από δύο παράγοντες:

-Τον αριθμό των στρεμμάτων που έχουν δηλωθεί στον ΟΠΕΚΕΠΕ (ΟΣΔΕ). Εδώ υπάρχει ένα ερώτημα αν θα υπαχθούν και στρέμματα τα οποία μέχρι τώρα δεν επιδοτούνται όπως των υπαίθριων και των θερμοκηπιακών κηπευτικών.

-Την αξία που θα αναλογεί για κάθε στρέμμα. Κι εδώ έγινε πάρα πολύ μεγάλη συζήτηση στην Ε.Ε. και θα εξακολουθήσει να γίνεται. Υπήρχε αρχικά μία σκέψη να οριστεί ένα ποσό ανά εκτάριο (10 στρέμματα) για όλους τους δικαιούχους της Ε.Ε. Αυτό θα ήταν καταστροφικό για τους Έλληνες και ειδικότερα τους Κρητικούς δικαιούχους λόγω του πολυτεμαχισμένου κλήρου. Για παράδειγμα, αν η αξία διαμορφωνόταν στα 10 ευρώ ανά στρέμμα σε όλη την Ευρώπη, τότε ένας παραγωγός με 30 στρέμματα θα λάμβανε όλα κι όλα 300 ευρώ ετησίως. Οι παραγωγοί όμως της Γερμανίας με τα χιλιάδες στρέμματα θα ήταν ωφελημένοι. Ευτυχώς αυτό δεν θα ισχύσει.

Έχουμε λοιπόν τώρα δύο σενάρια: Η «πίττα» θα μοιραστεί σε επίπεδο Ελλάδας ή περιφερειών. Θα έχουμε δηλαδή ίδια αξία ανά στρέμμα σε όλη την Ελλάδα ή ανά περιφέρεια;

Αν ισχύσει το πρώτο, τότε ριγμένοι θα είναι οι παραγωγοί της Κρήτης και άλλων περιφερειών όπως της Πελοποννήσου με το μικρό κλήρο. Θα μεταφερθούν δηλαδή χρήματα από την Κρήτη σε άλλες περιοχές της χώρας.

Αν ισχύσει το δεύτερο σενάριο, δηλαδή να υπολογιστούν οι επιδοτήσεις που λαμβάνει κάθε χρόνο η Κρήτη και ένα τμήμα τους να μοιραστεί στους δικαιούχους ανάλογα με τον αριθμό των στρεμμάτων, τότε η οικονομία του νησιού ωφελείται. Αυτονότητο είναι ότι ωφελούνται περισσότερο όσοι μπορούν και εμφανίζουν πολλά στρέμματα….

Επίσης, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν χθες, τα οποία επιβεβαιώνουν τις μέχρι σήμερα πληροφορίες, θα δημιουργηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο ένα σύστημα κανόνων και ελέγχου για την προστασία του περιβάλλοντος κατά την άσκηση του αγροτικού επαγγέλματος. Για παράδειγμα οι αγρότες θα μάθουν πώς να προστατεύουν το περιβάλλον από τη νιτρορύπανση, τα χημικά, την κατασπατάληση του νερού, την υπερβόσκηση κλπ. Υποτίθεται ότι αυτό το σύστημα θα ισχύσει και στη χώρα μας. Δεν θεωρήθηκε επιτυχημένο το σύστημα της «πολλαπλής συμμόρφωσης» που είχε υιοθετηθεί για τους ίδιους λόγους από την προηγούμενη ΚΑΠ.

Τα παραπάνω αφορούν στη βασική ενίσχυση, δηλαδή το χαρτζιλίκι που θα λαμβάνουν οι δικαιούχοι. Πάνω όμως στη βασική ενίσχυση, θα «χτιστούν» και άλλες επιδοτήσεις, ανάλογα με τα…προσόντα των δικαιούχων.

Πάνω από

τη βασική ενίσχυση

Από εκεί και πέρα λοιπόν θα υιοθετηθεί και ένα σύστημα καταβολής επιπλέον επιδοτήσεων βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων.

Τα κριτήρια για την καταβολή των πρόσθετων ποσών είναι για την Ευρωπαϊκή Ένωση φιλοπεριβαλλοντικά, διατήρησης του κόσμου στις απομακρυσμένες και μειονεκτικές περιοχές και ενίσχυσης των μικροαγροτών. Πιο αναλυτικά:

-Όπως προαναφέρθηκε οι αγρότες που θα λαμβάνουν τη βασική επιδότηση, το «χαρτζιλίκι» θα αναγκάζονται να προσέχουν το περιβάλλον, σύμφωνα με την Ε.Ε. Πέραν όμως από αυτό, θα εισπράττουν περισσότερα χρήματα ως επιδοτήσεις αν λαμβάνουν και άλλα μέτρα όπως της οικολογικής αγρανάπαυσης, της αμειψισποράς, των μόνιμων βοσκότοπων. Πώς θα ελεγχθούν όλα αυτά είναι ένα άλλο ζήτημα…. Επίσης ερώτημα αποτελεί αν τα πρόσθετα μέτρα ενίσχυσης προωθούν ουσιαστικά την αγρανάπαυση (εγκατάλειψη καλλιεργειών) στο όνομα της οικολογίας…

-Πρόσθετη ενίσχυση αναμένεται να λαμβάνουν (πέραν της εξισωτικής) οι αγρότες κάτοικοι ορεινών και μειονεκτικών περιοχών για να διατηρηθούν στα χωριά τους και να μην αυξηθεί η εσωτερική μετανάστευση στην Ε.Ε.

-Επιπλέον ποσό αναμένεται να εισπράττουν και οι μικροκαλλιεργητές. Τι σημαίνει «μικροκαλλιεργητής» στην ορολογία της Ε.Ε. είναι ένα ακόμα ζητούμενο. Διότι ο ιδιοκτήτης 200 στρεμμάτων είναι μεγάλος παραγωγός για την Κρήτη, αλλά εξαιρετικά μικρός στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

-Από εκεί και πέρα δίδεται η δυνατότητα να διατηρηθεί η συνδεδεμένη ενίσχυση σε όσα προϊόντα υπάρχει, κάτι το οποίο δεν ενδιαφέρει την Κρήτη καθώς όλες οι επιδοτήσεις έχουν αποσυνδεθεί από την παραγωγή.

«Οροφή» στις επιδοτήσεις

Ένα νέο μέτρο που θα ληφθεί μετά το 2014 είναι ο καθορισμός οροφής, ανώτατου ορίου, για τις επιδοτήσεις. Όπως είναι γνωστό αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ εισπράττουν κάθε χρόνο κάθετες βιομηχανίες (διατηρούν και δικές τους αγροτικές εκμεταλλεύσεις), η βασίλισσα της Αγγλίας και άλλοι, πράγμα που προκαλεί τους απλούς παραγωγούς. Σύμφωνα λοιπόν με τα μέτρα που ανακοινώθηκαν χθες θα τεθεί ένα όριο. Ποιο; Δεν γνωρίζουμε ακόμα.

Αυτό πάντως που διευκρινίστηκε είναι ότι θα υπολογιστεί και το καλλιεργητικό κόστος όπως τα εργατικά. Για παράδειγμα μια μεγάλη εκμετάλλευση μπορεί να λαμβάνει ένα εξαιρετικά υψηλό ποσό ως επιδοτήσεις, μεγάλο μέρος του οποίου όμως δίδεται στη μισθοδοσία των εργατών γης, πράγμα το οποίο θα συνυπολογιστεί ως απώλεια επιδοτήσεων στη διαμόρφωση της «οροφής».



Η «φιλοσοφία» της ΚΑΠ

Όπως ήταν αναμενόμενο χθες κατά τη διάρκεια των επίσημων ανακοινώσεων από τον επίτροπο Γεωργίας Dacian Cioloş ειπώθηκαν πολλά για τους στόχους της νέας ΚΑΠ. Μεταξύ αυτών είναι:

•Βιώσιμη παραγωγή τροφίμων (η παροχή ασφαλών και επαρκών προμηθειών τροφίμων, στο πλαίσιο της αυξανόμενης παγκόσμιας ζήτησης, της οικονομικής κρίσης και πολύ μεγαλύτερης αστάθειας της αγοράς, με στόχο τη συμβολή στην ασφάλεια του επισιτισμού)

• Βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και κλιματική δράση (συχνά οι γεωργοί καλούνται να δώσουν προτεραιότητα σε περιβαλλοντικές και όχι σε οικονομικές παραμέτρους – πλην όμως το σχετικό κόστος δεν αντισταθμίζεται από την αγορά)

•Διατήρηση της εδαφικής ισορροπίας και ποικιλίας των αγροτικών περιοχών (η γεωργία παραμένει μια μείζων οικονομική και κοινωνική κινητήρια δύναμη στις αγροτικές περιοχές και ένας σημαντικός παράγοντας διατήρησης μιας «ζωντανής» υπαίθρου).

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Επίσκεψη Κουβέλη στην Κρήτη