Τρίτη, 23 Νοεμβρίου 2010

Προβληματισμός απ’ τους νέους δημάρχους 40 ημέρες πριν αναλάβουν

*Από την εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ, Ρεπορτάζ Γιάννης Ζωράκης
Έντονα προβληματισμένοι εμφανίστηκαν οι νέοι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Κρήτης, στην πρώτη πανελλαδική ενημερωτική διημερίδα που πραγματοποίησε το υπουργείο Εσωτερικών στο Ηράκλειο το Σαββατοκύριακο.

Οι νέοι δήμαρχοι διαπίστωσαν πως το υπουργείο θέτει “ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα υλοποίησης δράσεων”, ενώ τους ζητά να υλοποιήσουν πάρα πολλά, προτού ακόμα αναλάβουν επίσημα την αυτοδιοίκηση.

Οι εκπρόσωποι του υπουργείου από την πλευρά τους τόνισαν πως πολλές είναι οι δράσεις που πρέπει να υλοποιηθούν άμεσα, διευκρινίζοντας πως οι δήμαρχοι δεν θα είναι μόνοι τους στη μεταρρύθμιση, αφού θα έχουν σημαντική υποβοήθηση από το κράτος.

Παρ’ όλα αυτά, ιδιαίτερα δύσκολο αποδεικνύεται το “πρόγραμμα των 135 ημερών” που παρουσίασε το υπουργείο στη διημερίδα του ξενοδοχείου Megaron. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει σειρά ενεργειών που πρέπει να υλοποιήσουν οι νέοι δήμαρχοι, ενώ προϋποθέτει σημαντικές και απαραίτητες συνεργασίες με την αντιπολίτευση, αλλά και το σύνολο των δήμων.

Τόσο ο υφυπουργός κ. Ντόλιος που βρέθηκε στο Ηράκλειο, όσο και η επιτελική ομάδα του υπουργείου, επεχείρησαν να κάνουν σαφές πως είναι ευτύχημα το ότι ο “Καλλικράτης” υλοποιείται σε μια δύσκολη οικονομική συγκυρία, αφού έρχεται να βγάλει τη χώρα και την Αυτοδιοίκηση από το τέλμα.

Στο σύνολό τους οι επιτελείς του υπουργείου έκαναν σαφές πως η μεταρρύθμιση οδηγεί τη χώρα σε μια νέα εποχή, ενώ εξήραν την εργατικότητα και το σθένος τόσο του πρωθυπουργού κ. Παπανδρέου, όσο και του αρμόδιου υπουργού κ. Ραγκούση.

Από τη διημερίδα ωστόσο δεν έλειψαν οι φωνές αντίδρασης, σύμφωνα με τις οποίες ο “Καλλικράτης” δεν νοικοκυρεύει, αλλά δυσκολεύει ακόμα περισσότερο τα πράγματα”. Αρκετοί ήταν επίσης οι δήμαρχοι που εκτίμησαν, ότι το υπουργείο δούλεψε μεν σε θεωρητικό επίπεδο, ωστόσο στην πράξη θα πρέπει να γίνουν πολλές αλλαγές που δεν αναφέρθηκαν καν.

Σκεπτικισμός υπήρξε κυρίως από τους δημάρχους των ορεινών δήμων, που διαπίστωσαν πως οι δήμοι τους εμπίπτουν σε σημαντικές εξαιρέσεις τις οποίες δεν γνωρίζουν πώς μπορούν να διαχειριστούν.

Προβληματισμός υπήρξε παράλληλα και από άλλους δημάρχους, που τόνισαν πως δεν μπορούν “οι δήμαρχοι να κάνουν τα πάντα, να φτιάξουν από την αρχή το κράτος και να διεκδικούν παράλληλα πόρους για την ανάπτυξη”.

Μεγαλύτερο άγχος όλων, είχαν οι δήμαρχοι που εκλέχτηκαν για πρώτη φορά, οι οποίοι βρέθηκαν αντιμέτωποι μ’ ένα “βουνό” υποχρεώσεων, δεσμεύσεων και δράσεων.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, η διημερίδα ήρθε να ξεκαθαρίσει αρκετά το “ομιχλώδες τοπίο” του Καλλικράτη, δίνοντας απαντήσεις σε βασικούς άξονες της μεταρρύθμισης.

Ταυτόχρονα βέβαια, στο πλαίσιο της διημερίδας τέθηκαν οι πρώτες δεσμεύσεις “σφιχτών χρονοδιαγραμμάτων” που προβλημάτισαν έντονα.

Η διευκρίνιση πως για όλες τις αλλαγές θα σταλούν σχετικοί εγκύκλιοι, με την ταυτόχρονη δέσμευση πως οι επιμορφώσεις θα συνεχίζονται διαρκώς, ανακούφισε κάπως τους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Περιφέρεια

Με το ρόλο της ανάπτυξης επιφορτίζονται ουσιαστικά οι Περιφέρειες, οι οποίες απορροφούν επίσης ένα ποσοστό της τάξης του 75 %, από τις αρμοδιότητες των πρώην νομαρχιών. Η μετάβαση ωστόσο αναφορικά με την Περιφέρεια δεν θα είναι άμεση, ενώ προβλέπεται να γίνει σταδιακά.

Στόχος του υπουργείου είναι Περιφέρεια και Δήμοι να μη λειτουργούν σε μια “κάθετη δομή” όπου η Περιφέρεια θα βρίσκεται πάνω από τους δήμους, αλλά σε μια “οριζόντια δομή” όπου οι εξελίξεις θα καθορίζονται στο πλαίσιο συνεργασιών και ομαλών λειτουργιών.

Νέα Αρχιτεκτονική Δήμων


Εντελώς διαφοροποιημένος είναι ο χάρτης των οργάνων στους νέους δήμους, στους οποίους προβλέπονται αρκετά νέα όργανα.

Σημαντική διαφορά αποτελεί η κατάτμηση της πρώην Δημαρχιακής Επιτροπής, σε Οικονομική Επιτροπή και Επιτροπή Ποιότητας Ζωής. Οι συγκεκριμένες επιτροπές, ανάλογα με το μέγεθος και τον πληθυσμό των νέων δήμων απαρτίζονται από 6 έως 10 μέλη και έχουν επικεφαλής τον εκάστοτε δήμαρχο ή ορισμένο από το δήμαρχο αντιδήμαρχο.

Νέοι θεσμοί στους δήμους είναι η Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης, ο Συμπαραστάτης του Δημότη, καθώς και το Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών.

Ο Συμπαραστάτης του Δημότη, είναι αντίστοιχο όργανο με τον Συνήγορο του Πολίτη, ενώ εκλέγεται από τα 2 / 3 του Δημοτικού Συμβουλίου. Από τα 2 / 3 εκλέγεται και η Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης, η οποία αποτελείται από 25 έως 50 πολίτες αναγνωρισμένης στο χώρο τους αξίας. Η εν λόγω επιτροπή ασκεί χωρίς δικαίωμα ψήφου κριτική στις δράσεις της Δημοτικής Αρχής. Από 5 έως 11 μέλη απαρτίζεται το Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών.

Νέοι επίσης θεσμοί είναι ο Ιδιαίτερος Γραμματέας του δημάρχου, καθώς και ο Γενικός Γραμματέας δημάρχου, οι οποίοι έχουν ιδιαίτερη σημασία. Και οι δύο θέσεις πρέπει να καλυφθούν αποκλειστικά από ιδιώτες Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης μη μέλη του δημοτικού συμβουλίου, ενώ ο Γενικός Γραμματέας έχει σημαντική ισχύ, αφού λειτουργεί σε πολλές περιπτώσεις, αντί του δημάρχου.

Τόσους ειδικούς συμβούλους, όσους και αντιδημάρχους μπορεί να διορίσει ο εκάστοτε δήμαρχος.

Σημαντική αλλαγή στους Καλλικρατικούς δήμους αποτελεί το γεγονός πως όλες οι διορισμένες θέσεις ιδιωτών, είναι μετακλητές θέσεις ορισμένου χρόνου, διαρκούν όσο και η θητεία του δημάρχου, ενώ είναι θέσεις ασυμβίβαστες.

Υπηρεσίες
Χωρίς καμία διαφοροποίηση για τους πολίτες ή τους εργαζομένους θα λειτουργούν από 1 – 1 – 2011 οι υπηρεσίες. Το υπουργείο έχει προβλέψει μια μεταβατική περίοδο ενός εξαμήνου, όπου οι υπηρεσίες θα λειτουργούν κανονικά, ωστόσο θα υπάγονται είτε στον δήμο, είτε στην Περιφέρεια όπου ανήκουν.

Έτσι για παράδειγμα η Πολεοδομία Μοιρών θα λειτουργεί κανονικά εξυπηρετώντας τις ανάγκες της περιοχής, αλλά θα υπάγεται τυπικά στο νέο δήμο Φαιστού. Η Πολεοδομία Καστελίου αντίστοιχα, θα υπάγεται στο νέο δήμο Μινώα Πεδιάδος, αλλά χωρίς πρόσθετες αλλαγές.

Επικείμενες τροποποιήσεις στον τρόπο λειτουργίας των υπηρεσιών, αλλά και στη στελέχωση νέων, αναμένονται από την 1η Ιουλίου. Οι τροποποιήσεις θα καθοριστούν με σχετικές εγκυκλίους.

Μετατάξεις
Υποχρεωτικές θα είναι οι μετατάξεις των υπαλλήλων που δεν έκαναν αίτηση για εθελούσια μετακίνησή τους. Το υπουργείο εμφανίζεται αναγκασμένο να προχωρήσει στη στελέχωση υπηρεσιών σε όλους τους δήμους και στην Περιφέρεια με σκοπό την ομαλή λειτουργία της Αυτοδιοίκησης.

Επειδή όμως στόχος του υπουργείου και της κυβέρνησης δεν είναι η δημιουργία εντάσεων και αναταραχών στον κλάδο των υπαλλήλων, υπό διαβούλευση βρίσκεται ένα σχέδιο παροχής κινήτρων. Έτσι εξετάζεται για παράδειγμα το ενδεχόμενο, ένας υπάλληλος να έχει τη δυνατότητα μετεξέλιξης σε προϊστάμενο, εφόσον αποσπαστεί σε περιφερειακή υπηρεσία.

Προϋπολογισμός
Ως την 31η Μαρτίου πρέπει να έχουν καταθέσει προϋπολογισμό οι νέοι δήμαρχοι των Καλλικρατικών δήμων. Σύμφωνα με την ενημέρωση του υπουργείου, για το πρώτο τρίμηνο του έτους, ο προϋπολογισμός χωρίζεται σε δωδεκατημόρια και κατατίθεται επίσης.

Δύο σημαντικές διαφοροποιήσεις περιλαμβάνει η κατάρτιση του προϋπολογισμού. Κατά πρώτον καθορίζονται ανώτατα ποσά τα οποία μπορούν να κατατεθούν και οι δήμοι πλέον δεν μπορούν να λειτουργούν ανεξέλεγκτα.

Το δεύτερο σημαντικό στοιχείο σχετίζεται με τις συνήθεις διογκώσεις των προϋπολογισμών, που οι δήμοι χρησιμοποιούσαν κατά κόρον. Το υπουργείο εκτιμά πως η συγκεκριμένη πρακτική ήταν καταστροφική για τα οικονομικά του κράτους και προβαίνει σε ριζική αλλαγή. Έτσι, εφόσον διαπιστωθούν τους πρώτους μήνες σοβαρές αποκλίσεις ανάμεσα σε προϋπολογιζόμενες δαπάνες και έσοδα, ο προϋπολογισμός επιστρέφει άμεσα στον δήμο για αναπροσαρμογή στις πραγματικές ανάγκες.

Καταγραφές - Οφειλές – Ψηφιακή Σύγκλιση

Πλήρεις καταγραφές τόσο της περιουσίας του δήμου, όσο και των οικονομικών, αλλά και των οφειλών των δήμων, προτείνει το υπουργείο να πραγματοποιήσουν οι νέοι δήμαρχοι.

Το υπουργείο εκτιμά πως όλες αυτές οι πληροφορίες πρέπει να έχουν καταγραφεί ως την 1η – 1ου ,υποστηρίζοντας πως οι υπηρεσίες των δήμων, έχουν υποχρέωση να βοηθήσουν τους νέους δημάρχους.

Το υπουργείο υποστηρίζει επίσης πως ως την 1η – 1ου πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η ψηφιακή διασύνδεση των νέων δήμων, εκτιμώντας πως μπορεί σε αυτό να συμβάλει το ήδη υπάρχον προσωπικό.

Σε σχέση με τις προηγούμενες οφειλές των δήμων, το υπουργείο προτείνει πλήρη καταγραφή τους, ενώ δεν διστάζει να τονίσει πως εφόσον υπάρχουν σκιώδεις διαδικασίες, οι νέοι δήμαρχοι έχουν υποχρέωση να παραδώσουν τα στοιχεία στους κατά τόπους Εισαγγελείς και να καταλογίσουν ευθύνες είτε σε προϊσταμένους υπηρεσιών, είτε σε υπαλλήλους, είτε ακόμα και στους προηγούμενους δημάρχους.

Πρόταση των επιτελών του υπουργείου είναι σε όλους τους δήμους να μπουν ορκωτοί λογιστές, με στόχο να υπάρχει μια “επίσημη σφραγίδα” σε σχέση με το τι συμβαίνει σε κάθε δήμο. Προς το παρόν βέβαια, δεν έχει διευκρινιστεί αν το ενδεχόμενο αποφασιστεί και επίσημα.

Νομικά Πρόσωπα – Ανώνυμες Εταιρείες
Το πολύ μέχρι δύο Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου μπορούν να έχουν οι νέοι δήμοι.

Το ένα επιφορτίζεται με την ευθύνη για τους τομείς Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Παιδείας. Το δεύτερο με την ευθύνη στους τομείς Πολιτισμού, Αθλητισμού και Περιβάλλοντος.

Εφόσον οι δήμοι όμως διαθέτουν κοινωφελή επιχείρηση, μπορούν να έχουν μόνο ένα Νομικό Πρόσωπο Δημόσιου Δικαίου.

Αναφορικά με τις Ανώνυμες Εταιρείες, οι δήμοι μπορούν να διαθέτουν μία Ανώνυμη Εταιρία, με την προϋπόθεση πως έχει ήδη συσταθεί.

Μία μόνο Επιχείρηση Ύδρευσης επιτρέπεται να έχουν οι νέοι δήμοι, ενώ αναφορικά με τη διαχείριση των απορριμμάτων, ειδικά στην Κρήτη, προβλέπεται ένας Ενιαίος Φορέας Διαχείρισης για όλη την Περιφέρεια.

Δάνεια
Τη σύναψη δανείων απαγορεύει πλέον ο “Καλλικράτης” για τους νέους δήμους.

Οι δήμοι επιτρέπεται να πάρουν δάνεια μόνο εφόσον χρησιμοποιήσουν τα χρήματα για αναπτυξιακές επενδύσεις ή για να καλύψουν χρέη τα οποία δεν μπορεί να καλύψει ο προϋπολογισμός.

Και σ’ αυτές τις περιπτώσεις ωστόσο υπάρχουν αυστηρά πλαφόν, αφού μπαίνει “ταβάνι” στα ποσά δανείων.

Ο νέος νόμος προβλέπει παράλληλα την “επιτήρηση” των δήμων από το κράτος με συγκεκριμένα προγράμματα εξυγίανσης, εφόσον είναι υπερχρεωμένοι.

Από τα στοιχεία του υπουργείου κανένας από τους υπάρχοντες δήμους της Κρήτης δεν εμπίπτει σ’ αυτή την κατηγορία, ωστόσο δήμαρχοι εκτιμούν πως υπάρχει πιθανότητα κάτι τέτοιο να προκύψει τελικά ως μέγεθος αποτελέσματος των συνενώσεων.

Ελεγκτικό Συνέδριο


Σημαντικός είναι ο ρόλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο πλαίσιο εφαρμογής του “Καλλικράτη”. Το Ελεγκτικό Συνέδριο επιφορτίζεται με ελέγχους στις εταιρείες των δήμων, στα οικονομικά σε κάποιες περιπτώσεις, στον τρόπο κατάρτισης του προϋπολογισμού, εφόσον δεν γίνεται σωστά, ακόμα και στα δημοτικά έργα.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός πως πλέον, για έργα ύψους πάνω των 100.000 ευρώ, απαιτείται προέγκριση του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Δήμαρχοι βέβαια εκτιμούν πως το συγκεκριμένο γεγονός ενδέχεται να οδηγήσει σε τέλμα τις διαδικασίες επενδύσεων, εξαιτίας των καθυστερήσεων εγκρίσεων για μεγάλα έργα. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί ήδη έχουν σκεφθεί τα ενδεχόμενα “κατατμήσεων” έργων σε υποέργα, προκειμένου να αποφεύγουν τις προεγκρίσεις.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Επίσκεψη Κουβέλη στην Κρήτη